Yurt Dışından Gelen Müşavirlere Yapılan Ödemelerin Gider Yazılması

09 Nis 2020
131 Görüntüleme

Yurt Dışından Gelen Müşavirlere Yapılan Ödemelerin Gider Yazılması

Özet :Firmanızca yurt dışından müşterileri bilgilendirmek amacıyla davet edilen misafirlere ödenecek olan hizmet bedeli üzerinden %18 oranında hesaplanacak KDV’nin sorumlu sıfatı ile tarafınızdan (2) no.lu KDV beyannamesi ile beyan edilerek ödenmesi gerekmektedir.

5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 13.maddesinde kurumlar vergisinin birinci maddede yazılı mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safi kurum kazancı üzerinden hesaplanacağı ve safi kurum kazancının tespitinde Gelir Vergisi Kanunu’nun ticari kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı hükme bağlanmış Gelir Vergisi Kanunu’nun bilanço usulüne göre ticari kazancın tespiti ile ilgili 38.maddesiyle bilanço esasına göre ticari kazancın teşebbüsteki özsermayenin hesap dönemi sonunda ve başındaki değerleri arasındaki müspet fark olduğu hüküm altına alınmıştır.

Bu itibarla müşteri avansının vaadin yerine getirilmemesi nedeniyle gelir kaydedilerek kazancın tespitinde dikkate alınmasının gerektiği gibi yurt dışından mükellefin talebi üzerine Türkiye’de müşteri ilişkilerine tanıtım (bilgi verme) suretiyle ticari faaliyetin idamesi için vermiş olduğu hizmetleri karşılığı yapılan ödemelerin Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 24.ve ilgili ülkeyle yapılan çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması olması halinde bu anlaşma hükümleri dikkate alınarak tevkifata tabi tutulması ve buna ilişkin ödemelerin kazancın tespitinde gider olarak indirim konusu yapılması olanaklı bulunmaktadır.

Diğer taraftan Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 16.maddesinde örtülü sermayenin tanımı yapılmış 17.maddesinde de kazancın tamamen veya kısmen örtülü kazanç olarak sayılacağı haller belirtilmiştir.

Bu nedenle şirket ortaklarının şirkete olan borçlarını kişisel kredi kartları ile ödemeleri ticari teamüllere ve şirketin ticari politikalarına tezat teşkil etmemesi kaydıyla Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 16 ve 17.maddeleri göz önünde bulundurularak kazancın tespitinde dikkate alınabileceği hususu ise tabiidir.

Bilindiği üzere; 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 229’ncu maddesinde fatura; satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya iş yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesika, olarak tanımlanmıştır.

Anılan Kanunun 232’nci maddesinde; “Birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usulde tespit edilenlerle defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçiler :

1.Birinci ve ikinci sınıf tüccarlara;

2.Serbest meslek erbabına;

3.Kazançları basit usulde tespit olunan tüccarlara;

4.Defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilere;

5.Vergiden muaf esnafa; attıkları emtia veya yaptıkları işler için fatura vermek ve bunlar da fatura istemek ve almak mecburiyetindedirler.”hükmüne yer verilmiştir.

Diğer taraftan, Vergi Usul Kanununun 234’ncü maddesinde; Birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usulde tespit edilenlerle defter tutmak mecburiyetinde olan serbest meslek erbabının ve çiftçilerin 

3.Vergiden muaf esnafa;Yaptırdıkları işler veya onlardan satın aldıkları emtia için tanzim edip işi yapana veya emtiayı satana imza ettirecekleri gider pusulası vergiden muaf esnaf tarafından verilmiş fatura hükmündedir. Bu belge, birinci ve ikinci sınıf tüccarların, zati eşyalarını satan kimselerden satın aldıkları altın, mücevher gibi kıymetli eşya için de tanzim edilir.

Gider pusulası, işin mahiyeti, emtianın cins ve nev’i ile miktar ve bedelini ve iş ücretini ve işi yaptıran ile yapanın veya emtiayı satın alan ile satanın adlarıyla soyadlarını (Tüzel kişilerde ünvanlarını) ve adreslerini ve tarihi ihtiva eder ve iki nüsha olarak tanzim ve bir nüshası işi yapana veya malı satana tevdi olunur.” hükmü yer almaktadır.

Öte yandan; 1 Sıra Numaralı Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğinde; gerek satış sözleşmeleri dolayısıyla gerekse diğer nedenlerle, işletme tarafından üçüncü kişilerden alınan avansların 34. Alınan Avanslar hesabında izleneceği, işletmenin satış amacıyla gelecekte yapacağı mal ve hizmet teslimleri ile ilgili olarak peşin tahsil ettiği tutarların 340. Alınan Sipariş Avansları Hesabına kaydedileceği, alıcılardan alınan avansların bu hesabın alacağına, malın teslim edilmesi, hizmetin görülmesi halinde borcuna yazılacağı, ancak işletmenin satış sözleşmesine dayanarak mal ve hizmetin tesliminden önce tahsil ettiği bir yılı aşan avansların 440. Alınan Sipariş Avansları Hesabına kaydedileceği alıcılardan alınan avansların bu hesaba alacak, vadesi bir yılın altına düşenlerin “340. Alınan Sipariş Avansları Hesabı”na aktarılmak suretiyle bu hesaba borç kaydedileceği, açıklamasına yer verilmiştir.

Bu nedenle; yurt dışında mukim müşterilerin vermiş olduğu avansların, müşterinin vaadini yerine getirmemesi nedeniyle iade edilmemesi halinde 679. Diğer Olağan Dışı Gelir ve Karlar Hesabına kaydedilmek suretiyle gelir kaydının yapılması gerekmektedir.

Diğer taraftan, yurt dışından müşterileri bilgilendirmek amacıyla davet edilen misafirlere yapılan ödemelerin belgelendirilmesi, söz konusu kişilerin bulundukları ülkede vergi mükellefi olup olmadıklarına göre farklılıklar arz edecektir.

Şöyleki; söz konusu kişilerin bulundukları ülkede vergi mükellefi olmaları durumunda adlarına yapılan ödemeleri mukimi bulundukları ülkenin vergi mevzuatı gereğince düzenleyecekleri belge ile belgelendireceklerdir.

Ancak, bu kişilerin vergi mükellefi olmamaları halinde söz konusu ödemelerin firmanız tarafından düzenlenecek Gider Pusulası ile belgelendirilmesi gerekmektedir.

3065 sayılı KDV Kanunu’nun 1/1. maddesine göre, Türkiye’de ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin, 1/2 maddesi ile de her türlü mal ve hizmet ithalatının KDV’ne tabi olduğu, hükme bağlanmıştır.

Kanunun 4.maddesinde, hizmetin teslim ve teslim sayılan haller ile mal ithalatı dışında kalan işlemler olduğu, bir şeyi yapmak, işlemek, meydana getirmek, imal etmek, onarmak, temizlemek, muhafaza etmek, hazırlamak, değerlendirmek, kiralamak, bir şeyi yapmamayı taahhüt etmek gibi şekillerde gerçekleşebileceği,

6/b maddesinde, işlemlerin Türkiye’de yapılmasının hizmetin Türkiye’de yapılmasını veya hizmetten Türkiye’de faydalanılmasını ifade ettiği,

Yine, Kanunu’nun 9.’uncu maddesinde gerekli görülen hallerde vergi alacağının emniyet altına alınması amacıyla vergiye tabi işlemlere taraf olanları verginin ödenmesinden sorumlu tutma konusunda Bakanlığımızın yetkili kılındığı,

Kanunun 10. maddesinin (a) fıkrasında vergiyi doğuran olayın, mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde, malın teslimi veya hizmetin yapılması ile (b) fıkrasında malın tesliminden veya hizmetin yapılmasından önce fatura veya benzeri belgeler verilmesi halinde, bu belgelerde gösterilen miktarla sınırlı olmak üzere fatura veya benzeri belgelerin düzenlenmesi ile vergiyi doğuran olayın meydana geldiği,

20. maddesinde, ise, teslim ve hizmet işlemlerinde matrahın bu işlemlerin, karşılığını teşkil eden bedel olduğu hükme bağlanmıştır.

Avans ise henüz satılmamış bir mal veya henüz ifa edilmemiş bir taahhüt yada yapılmamış bir hizmetle ilgili olan, bu itibarla henüz hak edilmiş bir istihkak niteliği kazanmamış bulunan işlerde doğacak alacağa mahsuben malı satın alan veya hizmeti ifa ettiren tarafından yapılan ödemedir.

Diğer taraftan, 26.06.2001 tarih ve 24447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 83 Seri No.lu KDV Genel Tebliği’nin 3. bölümünde; “Ödemesi Kredi Kartı İle Yapılan Teslim ve Hizmet Bedellerinin Beyanı” başlıklı bölümünde; gerçek usulde vergilendirilen mükelleflerin bulunduğu I numaralı KDV beyannamesinde 65. satır olarak “Kredi Kartı Karşılığı Yapılan Teslim ve Hizmetleri Teşkil Eden Bedel” satırı ihdas edilmiş ve Haziran 2001 döneminden itibaren kredi kartı ile yapılan teslim ve hizmet bedellerinin bu satırda beyan edilmesi uygun görülmüştür.”denilmiştir.

Bu satıra ait dipnotta, (6) No.lu satırda beyan edilen toplam bedel içindeki kredi kartı ile yapılan satışlara ilişkin tutarın yazılacağı açıklanmıştır.

Yine, benzer bir konuda Bakanlık Makamı’ndan alınan 07.05.2002 tarih, 20645 sayılı yazıda;

“KDV beyannamesinin 65. satırında istenen bilgi, verginin tarh ve tahakkuku ile ilgili olmayan denetim amaçlı bir bilgidir. Burada vergiyi doğuran olay vuku bulsun bulmasın belirli bir dönemde kredi kartı ile yapılan tahsilatlar gösterilecektir. Bu satırda yer alan tutarların 6. satırındaki bilgi ile uyum göstermemesi ve vergi dairesince bu hususun mükelleften sorulması halinde, kredi kartı ile yapılan tahsilatların üzerinden vergi hesaplanmayan avans ödemelerine veya vergisi önceden beyan edilmiş işlemlerin sonraki taksitlerine ait olduğu mükellef tarafından “izah” gerekçesi olarak belirtilebilir. Bu izah, yeterli görülmediği takdirde gerekli işlemlerin yapılacağı tabiidir.”denilmektedir.

Buna göre, yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde yurt dışında banka hesaplarınıza gelen sipariş avans iadeleri herhangi bir mal teslimi ve hizmet ifası karşılığı olmadığından katma değer vergisine tabi olmayacaktır. Ancak alınan avanslar için fatura düzenlenmesi halinde vergiyi doğuran olay meydana geleceğinden faturada gösterilen bedel üzerinden KDV hesaplanacaktır.

Öte yandan, firmanızca yurt dışından müşterileri bilgilendirmek amacıyla davet edilen misafirlere ödenecek olan hizmet bedeli üzerinden %18 oranında hesaplanacak KDV’nin sorumlu sıfatı ile tarafınızdan (2) no.lu KDV beyannamesi ile beyan edilerek ödenmesi gerekmektedir.

Ayrıca, şirket ortaklarının şirkete olan borçlarını kişisel kredi kartları ile ödemeleri halinde fatura düzenlenmemiş dahi olsa şirketinizce tahsilatın yapıldığı dönem KDV beyannamesinin 65’nci satıra yazılmak suretiyle beyan edilecektir. (İstanbul Defterdarlığı’nın 10/10/2005 Tarih ve Kdv.Muk.B.07.4.Def.0.34.18.7194 Sayılı Özelgesi)

0.0
Son Güncelleme Tarihi: -/-
İlgili İçerikler :: Sanat Eserlerine Yapılan Harcamaların Gider Niteliği Üniversite ve dernek arasında yapılan protokol çerçevesinde inşaa edilecek fakülte için yapılacak ba Personele Verilen Temettü İkramiyelerinin Gider Kaydedilmesi ve Vergilendirilmesi Kiracı olarak faaliyette bulunulan işyerinin elektrik su doğalgaz harcamalarının gider yazılıp indir Hakediş Ödemelerinin Bankalarda Değerlendirilmesi Sonucu Elde Edilen Faiz Ve Repo Gelirleri İle Dövi Kooperatifin Tasfiyesi Sırasında Satılan Arsa İle İlgili Giderler Aracı Kurumların, Faaliyetleriyle İlgili Olarak Müşterilerine Ödediği İadelerin Gider Niteliği Hk. Eksik Faiz Tahakkuku Nedeniyle Bulunan Matrah Farkının, Bir Sonraki Yıl Hesaplarında Gider Ödenen Ciro Priminin Gider Niteliği Hk. Uyuşmazlık Halinde Yapılan Harcamanın İşle İlgili Olup Olmadığının Bilir Kişi Tarafından Tespit Edil