Yıllara Sari İnşaat İşlerinde Muhasebe Kayıtları
Hüseyin Yalçın
YMM / Tax Partner
huseyinyalcin@hsyaudit.com
(11.07.2011)

Tüm Makaleleri

Maliyetlerinin Muhasebe Kaydı


Tek düzen muhasebe sisteminde yıllara yaygın inşaat ve onarım işlerinin maliyetleri “17- Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri” grubundaki hesaplarda takip edilmektedir.Bu grup, yıllara yaygın inşaat ve onarım işleri yapan işletmelerin, bu işleri dolayısıyla yaptıkları harcamaların izlendiği hesapları kapsar. Bunlar:

170- 177 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri

178- Yıllara Yaygın İnşaat Enflasyon Düzeltme Hesabı

179 Taşeronlara Verilen Avanslar

Örnek
(D) A.Ş. hem yıllara yaygın ve hem de yıllara yaygın olmayan inşaat işlerini birlikte yapmaktadır. Dönem içerisinde yapılan harcamalara ilişkin bilgiler aşağıdadır.

1-Giderler yapıldıkça yapılacak muhasebe kayıtları

 

  • KDV hariç 120.000,00 TL genel gider yapılmıştır.

 

Borç

Alacak

740-Hizmet Üretim Maliyeti

120.000,00

191-İndirilecek KDV

21.600,00

320-Satıcılar

141.600,00

141.600,00

141.600,00


  • Yıllara yaygın işler için 60.000,00 TL malzeme ve montaj gideri yapılmıştır.

 

Borç

Alacak

740-Hizmet Üretim Maliyeti

60.000,00

191-İndirilecek KDV

10.800,00

320-Satıcılar

70.800,00

70.800,00

70.800,00

  • Yıllara yaygın işler için taşeronlara 50.000,00 TL avans verilmiştir. (Stopaj Oranı %3 dür)

 

Borç

Alacak

179-Taşeronlara Verilen Avanslar

50.000,00

102-Bankalar

48.500,00

360-Ödenecek Vergi ve Fonlar

1.500,00

50.000,00

50.000,00


  • Yıllara yaygın olmayan işler için 45.000,00 TL malzeme ve montaj gideri yapılmıştır.

 

Borç

Alacak

740-Hizmet Üretim Maliyeti

45.000,00

191-İndirilecek KDV

8.100,00

320-Satıcılar

53.100,00

53.100,00

53.100,00


2-Dönem sonunda yapılacak muhasebe kayıtları
Dönem sonunda İnşaat işlerinde kullanılan tesisat ve makinalar için 35.000,00 TL amortisman hesaplanmıştır.

 

Borç

Alacak

740-Hizmet Üretim Maliyeti

35.000,00

257-Birikmiş Amortismanlar

35.000,00

35.000,00

35.000,00


İşletmede yapılan gider dağıtım çalışması sonucunda, genel giderlerin 80.000,00 TL si ve amortismanların da 20.000,00 TL sinin yıllara yaygın işler ile ilgili olduğu tespit edilmiştir. (Genel giderler ve amortismanların işlere dağıtımına ilişkin açıklamalar ilgili bölümde yapıldığı için burada tekrar edilmemiştir.)
Bu durumda dönem içerisinde “740-Hizmet Üretim Maliyeti” hesabına borç yazılan tutarlardan, yıllara yaygın inşaat ve onarım işleri ile ilgili olanlar şunlardır.
Genel giderlerden alınan pay................................. 80.000,00
Amortismanlardan alınan pay................................. 20.000,00
Malzeme ve montaj gideri..................................... 60.000,00

Genel giderler ve amortismanlardan yıllara yaygın inşaat onarım işleri ile ilgili olanların kaydı

 

Borç

Alacak

170-Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri

80.000,00

170-Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri

20.000,00

741-Hizmet Üretim Maliyeti Yansıtma Hesabı

100.000,00

100.000,00

100.000,00

 

Borç

Alacak

741-Hizmet Üretim Maliyeti Yansıtma Hesabı

100.000,00

740-Hizmet Üretim Maliyeti

100.000,00

100.000,00

100.000,00


Malzeme ve montaj giderinin yıllara yaygın inşaat maliyetlerine devri
 

Borç

Alacak

170-Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri

60.000,00

741-Hizmet Üretim Maliyeti Yansıtma Hesabı

60.000,00

60.000,00

60.000,00


 

Borç

Alacak

741-Hizmet Üretim Maliyeti Yansıtma Hesabı

60.000,00

740-Hizmet Üretim Maliyeti

60.000,00

60.000,00

60.000,00


3-Geçici kabul tutanağı onaylandığında yapılacak muhasebe kaydı
Geçici kabul tutanağı onaylandığında, bu tarihe kadar yapılan ve “170-Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri” hesabının borcuna yazılan tutarlar “622-Satılan Hizmet Maliyeti” hesabına aktarılacaktır.

 

Borç

Alacak

622-Satılan Hizmet Maliyeti

XXX

170-Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri

XXX

XXX

XXX


Hakedişlerin Muhasebe Kaydı


Tek düzen muhasebe sisteminde yıllara yaygın inşaat ve onarım işlerinin hak edişleri “35-Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakedişleri” grubundaki hesaplarda takip edilmektedir.
Bu grup, yıllara yaygın taahhüt işleri yapan işletmelerin üstlendikleri işlerden, gerçekleştirdikleri kısım karşılığında aldıkları hakedişlerin izlendiği hesapları kapsar. Bunlar:
350-357-Yıllara Yaygın İnşaat Onarım Hakediş Bedelleri
358- Yıllara Yaygın İnşaat Enflasyon Düzeltme Hesabı

1-Hakediş Faturalarının Muhasebe Kayıtları

220.000,00 TL tutarındaki faturanın muhasebe kaydı
Fatura Bedeli................................................... = 220.000,00
KDV................................................................. = 39.600,00
(220.000,00 x 0,18)
Tevkif Edilecek Vergi........................................... = 6.600,00
(220.000,00 x 0,03)

 

Borç

Alacak

120-Alıcılar

253.000,00

295-Peşin Ödenen Vergi Ve Fonlar [1]

6.600,00

350-Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri

220.000,00

391-Hesaplanan KDV

39.600,00

259.600,00

259.600,00


350.000,00 TL tutarındaki faturanın muhasebe kaydı
Fatura Bedeli................................................... = 350.000,00
KDV................................................................. = 63.000,00
(350.000,00 x 0,18)
Tevkif Edilecek Vergi......................................... = 10.500,00
(350.000,00 x 0,03)

 

Borç

Alacak

120-Alıcılar

402.500,00

295-Peşin Ödenen Vergi Ve Fonlar

10.500,00

350-Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri

350.000,00

391-Hesaplanan KDV

63.000,00

413.000,00

413.000,00


2- Geçici Kabul Tutanağı Onaylandığında
 

  • Geçici kabul tutanağı onaylanana kadar kesilen ve “350-Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri” hesabına alacak yazılan faturaların toplam tutarı 570.000,00 TL dir.

 

Borç

Alacak

350-Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri

570.000,00

600-Yurtiçi Satışlar

570.000,00

570.000,00

570.000,00



Geçici kabul tutanağı onaylanana kadar kesilen faturalar nedeniyle peşin ödenen ve “295-Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar” hesabına borç yazılan tutar 17.100,00TL dir.

 

Borç

Alacak

193-Peşin Ödenen Vergi Ve Fonlar

17.100,00

295-Peşin Ödenen Vergi Ve Fonlar

17.100,00

17.100,00

17.100,00


3-Peşin Ödenen Vergilerin Mahsubu veya İadesinin Muhasebe Kaydı

Geçici kabul tutanağının onaylandığı tarihte, yıllara yaygın inşaat ve onarım işinden elde edilen gelir ve gider sonuç hesaplarına yansıtılacaktır. Adı geçen dönemin karlı olarak sonuçlanması durumunda; dönem kazancı üzerinden hesaplanacak vergiden hakedişlerden kesilen peşin ödenen vergiler mahsup edilecektir. Dönemin zararla kapanması halinde peşin ödenen vergilerin tamamı, mahsup edilecek peşin ödenen verginin dönem kazancı üzerinden hesaplanan vergiden fazla olması halinde ise peşin ödenen verginin mahsubu yapılamayan kısmı mükellefe iade edilecektir.

a-Dönem Karlı Kapanmışssa

 

  • Yıllara yaygın inşaat ve onarım işinin bittiği tarihi içeren dönem karla kapanmış ve dönem karı üzerinden 20.000,00 TL vergi karşılığı ayrılmıştır.

 

Borç

Alacak

371-Dönem Karının Peşin Ödenen Vergi ve Diğer Yükümlülükleri

17.100,00

193-Peşin Ödenen Vergi Ve Fonlar

17.100,00

17.100,00

17.100,00


 

Borç

Alacak

370-Dönem Karı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları

20.000,00

371-Dönem Karının Peşin Ödenen Vergi ve Diğer Yükümlülükleri

17.100,00

360-Ödenecek Vergi ve Fonlar

2.900,00

20.000,00

20.000,00

  • Yıllara yaygın inşaat ve onarım işinin bittiği tarihi içeren dönem karla kapanmış ve dönem karı üzerinden 15.000,00 TL vergi karşılığı ayrılmıştır.

 

Borç

Alacak

371-Dönem Karının Peşin Ödenen Vergi ve Diğer Yükümlülükleri

15.000,00

193-Peşin Ödenen Vergi Ve Fonlar

15.000,00

15.000,00

15.000,00

 

Borç

Alacak

370-Dönem Karı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları

15.000,00

371-Dönem Karının Peşin Ödenen Vergi ve Diğer Yükümlülükleri

15.000,00

15.000,00

15.000,00

Beyanname onaylanıp alacak tahakkuk edince
 

Borç

Alacak

136-Diğer Çeşitli Alacaklar

2.100,00

193-Peşin Ödenen Vergi Ve Fonlar

2.100,00

2.100,00

2.100,00


a-Dönem Zararla Kapanmışssa
 

Borç

Alacak

136-Diğer Çeşitli Alacaklar

17.100,00

193-Peşin Ödenen Vergi Ve Fonlar

17.100,00

17.100,00

17.100,00

 



[1]Bu hesap izleyen yıldan sonraki yıllarda indirim konusu yapılabilecek olan peşin ödenen vergi ve fonların izlendiği hesaptır. Örneğimizde yıllara yaygın inşaat ve onarım işinin izleyen yıllarda tamamlanacağı varsayımı ile tevkif edilen vergi bu hesaba kaydedilmiştir. İndirilebilme süresi bir yılın altına inen vergi ve fonlar bu hesabın alacağına karşılık “ 193-Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar” hesabına aktarılır.


     




© 2011 www.muhasebevergi.com Tüm Hakları Saklıdır.